سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
39
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
قصاص كرد . امّا اگر شخص بدون اجازه صاحب منزل بخانهاش وارد شده و بچاه بيفتد ضمانى بر صاحب منزل نيست اگرچه چاه را براى افتادن ديگرى همچون دزد حفر نموده باشد . سپس در دنبال [ اذا قصد القام الحوت ] مىفرماين : يا وجود ماهى و بلعيدنش در آن آب غالب باشد لذا اگر ملقى ديگرى را به قصد بلعيدن ماهى در آب نيانداخته و نيز در آب مزبور غالبا ماهى نبوده يا اگر بوده نوعا موجودات در آب را نمىبلعد و اتفاقا اين بار چنين شد كه شخص افتاده در آب را بلعيد بنابر قول برخى از فقهاء حكم اين است كه ملقى ضامن است يعنى بايد قصاص شود زيرا انداختن در آب خود در ضمان ملقى كفايت كرده و بلعيدن ماهى امرى است زائد بر آن چه آنكه مىتوان بلعيدن را مانند نصب كردن تيرى در عمق چاه دانست كه نفس افتادن در چاه براى كشته شدن كافى بوده و نيازى به بودن تير در آن نيست . و وجه تشبيه ماهى به تيز مزبور آن است كه دريا مظان وجود ماهى بوده لاجرم قصد افكندن شخص در آب بمثابه آن است كه وى را به قصد بلعيدن ماهى در آن انداخته باشد . و امّا دليل عدم ضمان آن است كه : سببى را كه ملقى قصد نموده قتل بواسطهاش حاصل نميشود و آنچه موجب قتل است مقصود او نبوده لاجرم عمد در اينجا منتفى مىباشد و لو آنكه البته ملقى ضامن ديه مجنى عليه مىباشد . سپس شارح مىفرماين :